กลยุทธ์อาร์บิทราจที่ "ล็อกกำไร" จากส่วนต่างราคา Spot กับ Futures โดยแทบไม่ต้องเดาว่าราคา BTC จะขึ้นหรือลง — อธิบายทีละขั้นพร้อม ราคาจริงและวันหมดอายุสัญญาจริงจาก Bybit
01 — แนวคิดหลัก
มันคือการทำกำไรจาก "ส่วนต่างราคา" (basis) ระหว่างราคา Bitcoin ในตลาดปัจจุบัน (Spot) กับราคาในสัญญาล่วงหน้า (Futures) — ไม่ใช่การเดาทิศทางราคา
โดยปกติสัญญา Futures ที่มีวันหมดอายุไกลออกไป มักมีราคา สูงกว่า ราคา Spot สภาวะนี้เรียกว่า Contango เกิดจากความต้องการใช้ leverage ฝั่งซื้อ บวกกับ "ต้นทุนการถือครอง" (cost of carry) แต่มีกฎเหล็กอยู่ข้อหนึ่ง: ณ วันหมดอายุ ราคา Futures ต้องเท่ากับราคา Spot เสมอ (เรียกว่า Convergence)
Cash and Carry จึงทำ 2 ขาพร้อมกัน เพื่อ "เก็บ" ส่วนต่างนั้นไว้เป็นกำไรที่แทบจะแน่นอน:
นำเงินสดไปซื้อ Bitcoin จริงในตลาด แล้วถือไว้
ขาย Futures จำนวนเท่ากัน ที่ราคาแพงกว่า โดยเลือกสัญญาที่มีวันหมดอายุ
เพราะคุณถือ BTC จริง (+1) และ short futures (−1) พร้อมกัน → ผลรวมความเสี่ยงต่อราคา = 0 ถ้าราคาขึ้น ขา Spot กำไร แต่ขา Short ขาดทุนเท่ากัน / ถ้าราคาลง ก็สลับกัน สุดท้ายทั้งสองขาหักล้างกัน เหลือกำไรเฉพาะ "ส่วนต่าง basis" ที่คุณล็อกไว้ตั้งแต่วันแรก
02 — พิสูจน์ว่าทำไมถึงได้กำไรไม่ว่าราคาไปทางไหน
สมมติเข้าเทรดตอนราคา Spot = $60,000 และขาย Futures ได้ที่ $63,000 (ล็อก basis = +$3,000) ลองดูว่าที่วันหมดอายุ ไม่ว่าราคาจะวิ่งไปที่ใด กำไรสุทธิยังคงเป็น +$3,000:
| สถานการณ์ ณ วันหมดอายุ | กำไร/ขาดทุน ขา Spot | กำไร/ขาดทุน ขา Short Futures | กำไรสุทธิ (Basis) |
|---|---|---|---|
| ราคาพุ่งขึ้น → $80,000 | +$20,000 | −$17,000 | +$3,000 |
| ราคานิ่ง → $60,000 | $0 | +$3,000 | +$3,000 |
| ราคาร่วง → $40,000 | −$20,000 | +$23,000 | +$3,000 |
หัวใจคือ: ขา Spot ซื้อที่ $60,000 / ขา Short ขายที่ $63,000 → ตอนหมดอายุทั้งสองราคาบรรจบกัน กำไรที่เหลือคือ $63,000 − $60,000 = $3,000 ต่อ 1 BTC เสมอ
02.5 — แนวพิสูจน์ ณ วันหมดอายุ
เลื่อนราคา BTC ตอนหมดอายุไปสูงกว่าหรือต่ำกว่าจุดที่เข้า cash and carry แล้วดูว่ากำไรขาดทุนแต่ละขาขยับอย่างไร — แต่ยอด สุทธิ ไม่ขยับเลย
| องค์ประกอบ | การคำนวณ | ผลลัพธ์ (ต่อ 1 BTC) |
|---|---|---|
| ขา Spot (Long) | — | — |
| ขา Futures (Short) | — | — |
| กำไรสุทธิ (Basis) | — | — |
* ลองลากไปซ้ายสุด (ราคาร่วงหนัก) และขวาสุด (ราคาพุ่งแรง) — ช่อง "กำไรสุทธิ" จะนิ่งที่ค่า basis เสมอ
03 — ข้อมูลจริง (Live)
ตารางนี้ดึง ราคาจริงและวันหมดอายุจริง ของสัญญา Bitcoin Inverse Futures จาก Bybit กด "รีเฟรช" เพื่ออัปเดตล่าสุด ยิ่งสัญญาหมดอายุไกล basis ยิ่งกว้าง = อัตราผลตอบแทนต่อปีที่จับได้
| สัญญา / วันหมดอายุ | ราคา Futures | Spot (Index) | Basis | เหลือ (วัน) | ผลตอบแทน/ปี |
|---|---|---|---|---|---|
| — | |||||
* "ผลตอบแทน/ปี" = อัตราผลตอบแทนแบบ annualized ของ Cash and Carry ถ้าถือจนหมดอายุ (ก่อนหักค่าธรรมเนียม)
04 — ภาพรวม
กราฟนี้คือหัวใจของกลยุทธ์: วันนี้ Futures แพงกว่า Spot แต่เมื่อถึงวันหมดอายุ เส้นทั้งสองจะมาบรรจบกันเสมอ — ช่องว่างสีทองคือ basis ที่คุณเก็บเป็นกำไร
05 — ลองคำนวณเอง
เลือกสัญญาจริงจาก Bybit (เติมราคาให้อัตโนมัติ) แล้วใส่เงินลงทุน ดูว่าจะล็อกกำไรได้เท่าไรและคิดเป็นกี่ % ต่อปี
* โมเดลนี้เป็นเวอร์ชันแนวคิด (สมมติทุนทั้งหมดไปซื้อ Spot และ short ขนาดเท่ากัน) เพื่อให้เห็นภาพง่าย ในทางปฏิบัติบน Bybit สัญญาเป็นแบบ Inverse / Coin-margined ดูหมายเหตุท้ายหน้า
06 — ตัวอย่างจริงทีละขั้น
ใช้ตัวเลขจริงจาก Bybit (สัญญาที่หมดอายุไกลสุด) มาเดินตามขั้นตอน:
เลือกสัญญาที่ basis เป็นบวกและกว้างพอคุ้มค่าธรรมเนียม
นำเงินทุนไปซื้อ BTC ที่ราคา Spot ปัจจุบัน
เปิด short สัญญาขนาดเท่ากับ BTC ที่ถือ — ตอนนี้พอร์ตเป็น delta-neutral
ราคา Futures วิ่งลงมาเท่า Spot คุณส่งมอบ/ปิดสถานะ ได้กำไร = basis
นำเงินไปเปิดรอบใหม่ในสัญญาที่หมดอายุไกลกว่า เพื่อเก็บ basis รอบต่อไป → กลายเป็นผลตอบแทนต่อเนื่องทั้งปี
07 — สิ่งที่ต้องระวัง
คนมักเรียกว่า "risk-free" แต่จริงๆ มีความเสี่ยงที่ต้องบริหาร:
ถ้าราคาพุ่งแรงและ margin ขา short ไม่พอ อาจถูกบังคับปิด ทั้งที่ขา Spot กำไรอยู่ → ต้องเผื่อ margin และเติมเงินทัน
บางครั้ง Futures ถูกกว่า Spot กลยุทธ์นี้จะไม่มีกำไร (หรือกลับด้านเป็น reverse cash and carry)
เงินและสถานะอยู่บน Bybit — ความเสี่ยงด้านความมั่นคงของตลาด/การถอนเงิน เป็นความเสี่ยง counterparty
ค่า fee เปิด/ปิดทั้ง 2 ขา + spread อาจกินกำไร basis ที่บางอยู่แล้ว โดยเฉพาะสัญญาใกล้หมดอายุ
BTCUSD ของ Bybit เป็น Inverse Futures — ใช้ BTC เป็นหลักประกันและคิดกำไร/ขาดทุนเป็น BTC (ไม่ใช่ USDT) ทำให้ผลตอบแทนจริงของ cash and carry แบบ coin-margined มีรายละเอียดการคำนวณ P&L ที่ซับซ้อนกว่าตัวอย่างแนวคิดในหน้านี้เล็กน้อย (P&L เป็นแบบ non-linear) แต่ หลักการ "ล็อก basis แล้วรอ convergence" ยังเหมือนกันทุกประการ หากต้องการแบบ USDT ตรงไปตรงมา ให้ใช้สัญญา Linear Futures (USDT-margined) แทน
08 — สรุปสูตร